تفسیر قرآن با سبک ترتیب نزول از معتبرترین و مفیدترین شیوه‌های تفسیر قرآن و تنها راه انحصاری کشف روش‌های تحول فرهنگی از قرآن است.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، حجت‌الاسلام و المسلمین عبدالکریم بهجت‌پور، رئیس پژوهشکده دانشنامه نگاری پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در گفت و گویی به تبیین طرح مهندسی فرهنگ و نزول طبیعی آیات قرآن کریم پرداخت و گفت: تفسیر قرآن با سبک ترتیب نزول از معتبرترین و مفیدترین شیوه‌های تفسیر قرآن و تنها راه انحصاری کشف روش‌های تحول فرهنگی از قرآن است.

وی افزود: تفسیر به سبک ترتیب نزول یک جریان تفسیری است که ریشه‌های نخستین آن به دوره پیامبر اکرم(ص) برمی‌گردد و طرح دوباره آن به خاطر نیازی است که در جامعه‌سازی ایجاد شده است.

حجت‌الاسلام و المسلمین بهجت‌پور خاطرنشان کرد: پیامبر اکرم(ص) در طول 23 سال رسالت، جامعه‌ای شرک‌زده را به تدریج به یک جامعه دینی تبدیل کردند و این نابودی جامعه شرک و ایجاد جامعه دینی پایه‌های جامعه امت اسلامی را شکل داد که طی آن 52 کشور اسلامی زیرمجموعه اسلام شدند.

وی اظهار داشت: بناگذاری امت اسلامی توسط پیامبر اکرم(ص) و به مدد قرآن کریم از مکه به مدینه شکل گرفت؛ آیات قرآن بر پیامبر اکرم(ص) به تدریج نازل و با ایجاد جامعه دینی اسلامی در جزیرة العرب، جامعه امت اسلامی تشکیل شد.

عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با بیان این‌که بهترین مدل جامعه‌سازی براساس معارف دینی مدل ارائه شده توسط پیامبر اکرم(ص) است، گفت: در صدد تشکیل امتی اسلامی هستیم که جمهوری اسلامی ایران ام القرای آن است.

وی اضافه کرد: در این خصوص از نظر محتوای دین مشکل نداریم، اما باید مهندسی طرح این مفاهیم به شکلی ارائه شود که افراد مانند پاره‌های آهن معتقد به دین باشند و بتوانند پرچم لا اله الا الله را به دست گرفته و در تمام قله‌های جهان برافراشته نگه دارند.

رئیس پژوهشکده دانشنامه نگاری، تحلیل مهندسی جامعه به وسیله آیات قرآن در دوران صدر اسلام و توسط پیامبر اکرم(ص) را لازمه انجام این مهندسی عنوان کرد و گفت: برای ارائه ترتیب طبیعی نزول سوره‌های قرآن، کشف هندسه تحول و تغییر دینی آنچنان که رهبر معظم انقلاب تأکید دارند، تلاش می‌کنیم.

وی در ادامه به بررسی مبانی نظری مهندسی فرهنگ و نزول طبیعی آیات قرآن کریم پرداخت و با طرح سؤالاتی مبنی‌ بر این‌که آیا این مهندسی مشروع و معتبر است و اگر مشروع است متد کشف معارف آن از قرآن چیست و چگونه می‌توان سیر طبیعی نزول سوره‌ها و آیات را به دست آورد، افزود: دسته‌بندی و تحلیل دستاوردهای دوره پیامبر اکرم(ص) به شکلی که به مثابه یک ابزار تحلیل در جامعه امروز کارآمد باشد، ضروری است.

استاد حوزه و دانشگاه با بیان این‌که برای انجام این طرح ابتدا قرآن به ترتیب طبیعی نزول آیات با عنوان «تفسیر تنزیلی» و پس از آن به صورت تفسیر موضوعی نگاشته می‌شود، اضافه کرد: تفسیر «همگام با وحی» که سال گذشته توسط رییس جمهور تجلیل و به عنوان پژوهش برتر در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مطرح شد، جلد اول تفسیر به ترتیب نزول است.

وی ادامه داد: برای حل مباحث نظری این طرح، مقدمه ای در آغاز «تفسیر همگام با وحی» نوشتم و کتابی نیز با عنوان «درآمدی بر اصول تحول فرهنگی با الهام از نزول تدریجی قرآن» تألیف کردم که از سوی انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم منتشر شد.

وی خاطرنشان کرد: اکنون مبانی نظری طرح مهندسی فرهنگ و نزول طبیعی آیات قرآن کریم در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه در حال طراحی است و در دانشنامه قرآن شناسی نیز یک مقاله با عنوان «تفسیر به ترتیب نزول» نگاشته و تا حدود زیادی مباحث نظری آن حل شده است.

رئیس پژوهشکده دانشنامه نگاری، در بخش دیگری از سخنان خود با بیان این‌که در «همگام با وحی» سوره‌ها به شکل کامل و به ترتیب طبیعی نزول آیات وارد شده و آیات استثنایی آن بسیار محدودند، گفت: رویکرد ترتیب طبیعی نزول آیات در همگام با وحی مخالف رویکرد شرق‌شناسانه است.

عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی اظهار داشت: «همگام با وحی» در مجموعه‌ای بیست جلدی به جامعه علمی کشور ارائه خواهد شد که جلد اول آن از سوره علق تا سوره عبس منتشر شده و جلد دوم نیز از سوره قدر و تا سوره اعراف در حال انتشار است.

حجت‌الاسلام و المسلمین بهجت‌پور با بیان این‌که سند مشروعیت و اعتبار این طرح بزرگ قرآن‌پژوهی، شیوه عام و خاص تعلیمات پیامبر اکرم(ص) است بر تأسیس مؤسسه‌ای قرآنی در این زمینه و بررسی ابعاد مختلف این طرح با همیاری محققان حوزه‌های علمیه تأکید و تصریح کرد: طرح مهندسی فرهنگ و نزول طبیعی آیات قرآن کریم، مهم‌ترین کار قرآنی است که جامعه امروز منتظر آن است.